STEAM... Και η Γη γυρίζει και το 2026!

 

 1ο Εργαστήρι: Το παιχνίδι με τις ερωτήσεις

1. Παιχνίδι γνωριμίας με μουσική. Μουσική προτεινόμενη:https://archive.org/details/MozartComplete9Vol44FullCD.Flac/Mozart/Volume+1(CD01)+Symphonies+KV+16-19-19A-22-43-45.flac  (Arts, Ψηφιακές Δεξιότητες, Ασφάλεια).

 Τοποθετούμε σε διαφορετικά σημεία της τάξης κάρτες με εικόνες από πλανήτες του ηλιακού συστήματος. 

 

Τα παιδιά γίνονται ζευγάρια και κάθονται στην ολομέλεια.

2.Διερευνούμε τις πρότερες γνώσεις των παιδιών, συζητάμε τι γνωρίζουν οι μαθητές για το διάστημα και τι θα ήθελαν να μάθουν και γράφουμε σε χαρτόνι ή στον πίνακα (ή και διαδραστικό πίνακα εάν υπάρχει) όλες τις ιδέες που έχουν οι μαθητές.

 3. Βλέπουμε το βίντεο από το YouTube «National Geographic | Επιστήμη 101 | To Ηλιακό Σύστημα» 

 

και μιλούμε για τον Ήλιο και τους πλανήτες (Ψηφιακές Δεξιότητες – DigComp Edu -Γνώσεις Πληροφόρησης και Δεδομένων)

4. Δημιουργία puzzle με το ψηφιακό εργαλείο https://www.jigsawplanet.com/ με τον Ήλιο, τους πλανήτες και τη Σελήνη (Technology). Στον παρακάτω σύνδεσμο θα βρείτε το υλικό που επέλεξαν τα παιδιά για να δημιουργήσουμε τα παζλ τους.  https://nipvikimix.blogspot.com/2026/02/steam.html

👉Δυνατότητα puzzle και στο padlet ή στο ιστολόγιο της τάξης για εξάσκηση στο σπίτι – Ανεστραμμένη τάξη

 2ο Εργαστήριο: Ας δούμε τους πλανήτες από κοντά.. Υπάρχει ζωή εκεί έξω;

 1.Πλανήτες από κοντά...με τη ψηφιακή εφαρμογή Artificial Intelligence της NASA  

https://solarsystem.nasa.gov/planets/overview/  (Technology-Ψηφιακές Δεξιότητες)

2.Με το πρόγραμμα Cmap Tools από τη σελίδα http://cmap.ihmc.us/download ή από το πρόγραμμα https://www.mindomo.com/  δημιουργούμε έναν εννοιολογικό χάρτη με τις ιδέες των παιδιών αναφορικά με το υπό διερεύνηση θέμα (Technology-Ψηφιακές Δεξιότητες) 

Τα παιδιά αφού παρατηρήσουν καλά τους πλανήτες, προσπαθούν να βρουν τις καρτέλες με το όνομά τους 

 

και στη συνέχεια να τους βάλουν στη σωστή σειρά, ανάλογα με την απόστασή τους από τον ήλιο!

 

 

 Τέλος τοποθετούν και τον αντίστοιχο αριθμό και εξασκώντας τα τακτικά αριθμητικά! (πρώτος, δεύτερος, τρίτος κ.ό.κ)

 

Στη συνέχεια με βάση όλες τις πληροφορίες που συγκεντρώσαμε παίζουμε ένα επιδαπέδιο παιχνίδι ερωτήσεων για τους πλανήτες!

 Τοποθετούμε τον ήλιο στο κέντρο της κατασκευής μας και τα παιδιά ανάλογα με την πληροφορία που τους δίνει η εκπαιδευτικός τοποθετεί τον σωστό πλανήτη σε ένα στεφάνι!

Μόλις τοποθετηθούν όλοι οι πλανήτες στις θέσεις τους αρχίζει το ομαδικό παιχνίδι! Με τη συνοδεία μουσικής τα παιδιά κινούνται στον χώρο και μόλις η μουσική σταματήσει θα πρέπει να πάνε στον πλανήτη που θα ταιριάζει στην ερώτηση της νηπιαγωγού! Π.χ. "Φτάστε όλοι στον κόκκινο πλανήτη!" και τα παιδιά θα πρέπει να πάνε στον Άρη! Επιπλέον σε κάθε νέο προορισμό έπρεπε να ακουμπήσουν τον κάθε πλανήτη με διαφορετικό τρόπο λ.χ. "βάλτε όλοι το πόδι σας στον πιο λαμπερό πλανήτη" και τα παιδιά βάζουν τα πόδια τους στον πλανήτη Αφροδίτη!

 3. Κυκλική τροχιάς πλανητών με βιωματικό τρόπο, χρησιμοποιώντας μπαλόνια διαφορετικών χρωμάτων (ένα για κάθε πλανήτη) ή εικόνες του κάθε πλανήτη (εμείς είχαμε φτιάξει σε μακετόχαρτο τους πλανήτες) και με μουσική από το Internet Archive πηγή ανοιχτού περιεχομένου παγκοσμίως με το έργο Πλανήτες του Gustav Holst.

Τα παιδιά κινούνται στον χώρο γύρω από τον ήλιο και γύρω από τον εαυτό τους μιμούμενοι τις κινήσεις των πλανητών!

 4.Παρακολουθώ το συγκεκριμένο βίντεο της NASA και φτιάχνω τον δικό μου πύραυλο με απλά υλικά. (Engineering- Υπολογιστική Σκέψη)

Στη συνέχεια δοκιμάζουμε τους πυραύλους μας και δημιουργούμε στο πάτωμα ένα συνοπτικό χάρτη του ηλιακού μας συστήματος για να δούμε μέχρι που θα φτάσει ο πύραυλός μας! Μάλιστα κάνουμε και διαγωνισμό για να δούμε ποιος πύραυλος θα φτάσει μακρύτερα!

 Επειδή μας άρεσε το παιχνίδι με τους πυραύλους στο πάτωμα, αποφασίσαμε να το επεκτείνουμε και να δούμε και ποιος θα πηδήξει πιο μακριά! Τα παιδιά το χάρηκαν πολύ! Μοιραζόμαστε μαζί σας μερικά στιγμιότυπα του παιχνιδιού μας!

 

 4. Στο τέλος του εργαστηρίου τα παιδιά συμπλήρωσαν τα φύλλα Εργασίας 1 και 2 με πλανήτες Ηλιακού Συστήματος

 👉Ανεστραμμένη τάξη: Εργασία στο σπίτι: οι μαθητές πρέπει να βρουν πληροφορίες με τους γονείς τους για τον αγαπημένο τους πλανήτη και να το ανεβάσουν στο padlet του σχολείου ή να φέρουν το υλικό στο σχολείο σε έντυπη μορφή. Εγώ ετοίμασα το παρακάτω φύλλο εργασίας για να καθοδηγήσει λίγο τους γονείς και να το συμπληρώσουν μαζί με τα παιδιά τους.

 

 

 

Στη συνέχεια τα παιδιά παρουσίασαν στην ολομέλεια τον πλανήτη που επέλεξαν, ομαδοποιήσαμε το υλικό... 

 

και το αναρτήσαμε στον πίνακα της τάξης! 

 

3ο Εργαστήρι:  Ο Ήλιος μας, η πηγή της ζωής μας....

1.Βίντεο προσομοίωσης για τον Ήλιο και ερωτήματα διερεύνησης στα παιδιά 

https://solarsystem.nasa.gov/planets/sun/basic (Technology- Artificial Intelligence)
Τι βλέπετε εδώ; Πώς κινείται ο Ήλιος; Παρατηρείστε και δείτε πως είναι η επιφάνεια του Ήλιου; Με τι μοιάζει ο Ήλιος;

2.Ήλιος και Μυθολογία- Μύθος του Φαέθωνα και σύνδεση με περιβαλλοντικό πρόβλημα. 

 

Ζωγραφική του Μύθου από τα παιδιά  (Arts)

3.Ψηφιοποίηση ιστορίας με το ψηφιακό εργαλείο storyjumber και αποστολή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στους γονείς των παιδιών (Technology)

4.Χωρίζουμε τον μύθο σε κομμάτια, με εικόνες, τις ανακατεύουμε και ζητάμε από τα παιδιά να βάλουν την ιστορία στη σωστή σειρά. (Μαθηματικά- Κωδικοποίηση) 

 

5. Συζήτηση για το φως και τη θερμότητα του Ήλιου και οφέλη και συνέπειες (Φύλλο εργασίας 3).

 

 

 

 

Τα παιδιά ζωγραφίζουν τον ήλιο με νερομπογιές και το αφήνουμε στον ήλιο να στεγνώσει. 

   

Μετά από λίγη ώρα παρατηρούν ότι έχει στεγνώσει για τα καλά 

 

 και τοποθετούμε τις εργασίες μας στον πίνακα της τάξης! 

 

6. Εισάγουμε το επιδαπέδιο ρομπότ beebot με τον τρόπο που έχει περιγραφτεί στο σενάριο «STE(Α)M και Εκπαιδευτική Ρομποτική. Εμείς στην τάξη μας εξοικειωθήκαμε αρχικά με ένα επιδαπέδιο παιχνίδι πλανητών με στεφάνια! Στο παιχνίδι παίζουν δύο παιδιά κάθε φορά και μόλις επιτευχθεί ο στόχος, οι ρόλοι αντιστρέφονται! Φτιάξαμε μια διαδρομή με τα στεφάνια και μέσα σε κάποια από αυτά βάλαμε τους πλανήτες! Στόχος του παιχνιδιού είναι το παιδί - οδηγός να καθοδηγήσει το παιδί - αστροναύτη στον πλανήτη στόχο!

  

Αν ο καιρός το επιτρέπει, μπορείτε να παίξετε το παραπάνω παιχνίδι στην αυλή, ιδανικά σε πλάκες πεζοδρομίου, όπου τα παιδιά θα μπορούν να επιλέξουν μία διαδρομή ανάμεσα σε πολλές επιλογές! 

 

Στη συνέχεια παρουσιάζουμε την Bee Bot, εξηγούμε τον τρόπο λειτουργίας της και τη χρήση του κάθε πλήκτρου 

 

 

και μεταφέρουμε το παιχνίδι στο χαλάκι με τους πλανήτες της Bee Bot!

 

 

Το κάθε παιδί προσπαθεί να στείλει την  Bee Bot στον πλανήτη στόχο 

 

με ή χωρίς βοήθεια!

 

 και στη συνέχεια με βάση το Φύλλο εργασίας 3 η beebot μας βοηθάει να προστατευθούμε από τον Ήλιο επιλέγοντας τη σωστή διαδρομή και κάνοντας πρώτα τη διαδρομή βιωματικά και στο χαρτί (Επίλυση προβλήματος-Ρομποτική)

  

 

Η  Bee Bot ενθουσίασε τα παιδιά και αποφασίσαμε να την καθοδηγήσουμε προκειμένου να φτιάξουμε διαδρομές και σχήματα στο χαρτί! 

Τοποθετήσαμε το ειδικό εξάρτημα κρατήματος του μολυβιού και ξεκινήσαμε τις δοκιμές!

  

Η  Bee Bot με τις οδηγίες των παιδιών έκανε κύκλους, τετράγωνα και πολλές τεθλασμένες γραμμές! 

4ο Εργαστήριο: Ήλιε, Γη, Σελήνη Μέρα ή Νύχτα;

 1.Κίνηση της Γης γύρω από τον άξονά της μέσα από το Artificial Intelligence βίντεο προσομοίωσης NASA Visualization Technology Applications and Development (VTAD) (Science- Technology)

2.Πείραμα με φακό και τη Γη για κατανόηση της εναλλαγής μέρας και νύχτας που προκαλείται από την περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της. Χρήση της μεθοδολογίας IBSE (Science) 

 3. Συζήτηση για το πως περνάμε τη μέρα και τη νύχτα-Ζωγραφική σαν ένα φιλμ- Ψηφιοποίηση της προσωπικής ιστορίας του κάθε παιδιού με θέμα πως περνώ τη μέρα μου με το ψηφιακό εργαλείο storyjumper https://www.storyjumper.com/ ή το ψηφιακό εργαλείο https://bookcreator.com/ (Technology)

Επιπλέον συζητούμε για τον διαχωρισμό της μέρας σε πρωί, μεσημέρι, απόγευμα, βράδυ με βάση τη θέση του ήλιου. Τα παιδιά κόβουν και κολλούν στην αντίστοιχη θέση τη σωστή λέξη!

 

4. Παίζουμε με τις σκιές του Ήλιου στα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Καλούμε τα παιδιά να ζωγραφίσουν τις σκιές από τον Ήλιο σε κάποια αντικείμενα που θα επιλέξουν και καταγράφουν την πορεία του Ήλιου στον ουρανό κατά τη διάρκεια της ημέρας (στο σχολείο)  (Science)

 

 Παίζουμε το παιχνίδι μαντέματος με τις σκιές! Τα παιδιά χωρίζονται σε μικρές ομάδες των 4-5 παιδιών και κάθονται με πλάτη στον ήλιο! Κάποιος που βρίσκεται πίσω από τα παιδιά, σηκώνει ένα αντικείμενο με τέτοιο  τρόπο ώστε να φαίνεται μόνο η σκιά του αντικειμένου στα παιδιά, κι εκείνα προσπαθούν να μαντέψουν τι είναι! Νικήτρια ομάδα είναι αυτή που θα βρει τα περισσότερα αντικείμενα!

5.Ψηφιακό παιχνίδι με αντιστοίχηση εικόνων και σκιών πλανητών με το εργαλείο wordwall

 https://wordwall.net/play/16737/506/988) (Technology)

Τέλος τα παιδιά παρατηρούν τα ρομποτάκια που λειτουργούν με ηλιακά πάνελ!

  

Αρχικά τα παιδιά δεν διακρίνουν καμία κίνηση στα ρομποτάκια, γιατί δεν έχουν άμεση έκθεση στις ηλιακές ακτίνες. Στη συνέχεια τοποθετούμε τα ρομπότ στον ήλιο και τα παιδιά παρατηρούν πως κινούνται! 

 

Μόλις όμως τοποθετήσουν ένα εμπόδιο και δεν υπάρχει άμεση έκθεση των ηλιακών πάνελ στον ήλιο, βλέπουν πως η κίνησή τους σταματά! 

 

Τα παιδιά πειραματίζονται, παρατηρούν και βγάζουν τα συμπεράσματά τους για την δύναμη του ήλιου! 

5ο Εργαστήριο:  Όμορφες κόρες του Χρόνου

1. Ποιες είναι οι εποχές του Χρόνου; Παρακολούθηση σύντομου βίντεο προβολής για Πλανητάριο που δείχνει την κίνηση της Γης γύρω από τον Ήλιο και τις εποχές. (Technology)

2. Τι γνωρίζουν τα παιδιά για τις εποχές; Πως τις ξεχωρίζουν; Δημιουργία εννοιολογικού χάρτη με το λογισμικό kidspiration και αντιστοίχηση εικόνων από τις τέσσερις εποχές.  (Technology- Mathematics)

 Εμείς καταγράψαμε τις γνώσεις των παιδιών με τους μαρκαδόρους και τα παιδιά ζωγράφισαν δίπλα από τις λέξεις που ανέφεραν (Arts)

3. Ζωγραφίζουμε την αγαπημένη μας εποχή με το λογισμικό ανοικτής έκφρασης και δημιουργικότητας (Revelation Natural Art) και στη συνέχεια διαμοιράζουμε το υλικό στα email των γονέων (Technology).

Τα παιδιά ζωγράφισαν στο χαρτί και στη συνέχεια ενώσαμε ψηφιακά τις ζωγραφιές τους ανάλογα με την αγαπημένη τους εποχή!

 

                                       

4.Εισάγουμε το επιδαπέδιο ρομπότ beebot με τον τρόπο που έχει περιγραφτεί στο σενάριο «STE(Α)M και Εκπαιδευτική Ρομποτική  

 και στη συνέχεια με βάση το Φύλλο εργασίας 4

 

 

λύνουμε τα αινίγματα και η Beebot φτάνει στην εποχή που πρέπει, οπτικοποιώντας πρώτα τη διαδρομή στο χαρτί και στη συνέχεια προγραμματίζοντας την κίνηση της Beebot στoν επιδαπέδιo χάρτη (Προγραμματισμός- Ρομποτική).

6ο Εργαστήριο: Ταξίδι στη Σελήνη

 1. Πείραμα για την απόσταση ΓΗΣ και ΣΕΛΗΝΗΣ https://spaceplace.nasa.gov/moon-distance/en/ (Science-Technology) 

2. Σεληνιακό τοπίο. Πως μπορούμε να το φτιάξουμε; Βλέπουμε φωτογραφίες από τη Σελήνη

 (http://goo.gl/D0r2p) και στη συνέχεια με υλικά όπως, αλεύρι, κακάο και πέτρες φτιάχνουμε το δικό μας Σεληνιακό τοπίο.  Ακολουθούμε τη μέθοδο IBSE (βλ.υπόδειγμα) για την επίλυση προβλήματος και διερώτηση (Science) Εναλλακτικά το πείραμα μπορούμε να το κάνουμε και με πλαστελίνη.

 Ακολουθήστε αυτά τα βήματα για να φτιάξετε το δικό σας σεληνιακό τοπίο:

Υλικά που θα χρειαστείτε:

• Αλεύρι: 4-5 φλιτζάνια (για το "έδαφος").
• Κακάο σε σκόνη: 1/2 - 1 φλιτζάνι (για να δώσετε το γκρι/καφέ χρώμα της σελήνης).
• Λάδι (προαιρετικό): 1/2 φλιτζάνι baby oil ή σπορέλαιο (αν θέλετε να κάνετε το αλεύρι σαν "άμμο" που πλάθεται - cloud dough).
• Ένα μεγάλο, ρηχό ταψί ή πλαστικό κουτί αποθήκευσης.
• Αντικείμενα: Μικρές πέτρες, παιχνίδια αστροναύτες, αυτοκινητάκια (για ρόδες), μπαλάκια (για κρατήρες).

Οδηγίες:

1. Προετοιμασία της "Σκόνης Σελήνης":
   • Σε ένα μεγάλο μπολ, ανακατέψτε το αλεύρι με το κακάο μέχρι να αποκτήσει ένα ομοιόμορφο ανοιχτό καφέ/γκρι χρώμα.
   • Αν χρησιμοποιείτε λάδι: Προσθέστε το λάδι και ανακατέψτε καλά με τα χέρια σας μέχρι το μείγμα να μοιάζει με βρεγμένη άμμο που κρατάει το σχήμα της όταν την πιέζετε

2. Δημιουργία Τοπίου:
   • Αδειάστε το μείγμα στο ταψί.
   • Απλώστε το και δημιουργήστε "λόφους" και επίπεδες επιφάνειες.
3. Δημιουργία Κρατήρων:
   • Πάρτε τις πέτρες ή τα μπαλάκια και αφήστε τα να πέσουν από ύψος πάνω στο αλεύρι για να δημιουργηθούν ρεαλιστικοί κρατήρες.
   • Χρησιμοποιήστε τα δάχτυλά σας ή ένα κουτάλι για να σκάψετε "κοιλάδες".
4. Παιχνίδι:
   • Τοποθετήστε τους αστροναύτες και τα οχήματα.
   • Τα παιδιά μπορούν να "περπατήσουν" πάνω στη σελήνη, να κάνουν ανασκαφές και να μεταφέρουν "σεληνιακά πετρώματα".

Συμβουλές:

• Τοποθετήστε μια εφημερίδα ή ένα τραπεζομάντιλο κάτω από το ταψί για εύκολο καθάρισμα, καθώς το αλεύρι σκορπάει εύκολα.
• Αν χρησιμοποιήσετε μόνο αλεύρι και κακάο (χωρίς λάδι), η υφή είναι πιο λεπτή, σαν πούδρα.

Καλή διασκέδαση στην εξερεύνηση του διαστήματος!

3. Ας ταξιδέψουμε με έναν φανταστικό πύραυλο στη Σελήνη (Arts) 

4.Οι φάσεις της Σελήνης. Βλέπουμε τα δύο Artificial Intelligence βίντεο προσομοίωσης

 

 και συζητάμε με τα παιδιά για τις σεληνιακές φάσεις (Technology)

5. Οι φάσεις της Σελήνης χρησιμοποιώντας μπισκότα σοκολατένια με γέμιση κρέμας και ακολουθώντας την πορεία της Σελήνης από την αύξουσα φάση, έως τη φθίνουσα (Φώτη, Ρέλλια, 2020) (Arts)

6. Ακούμε την ιστορία Φεγγαροσκεπαστής του ΠΙΜΠΑΡΕ ΕΡΙΚ 

 

ζωγραφίζουμε ό,τι μας εντυπωσίασε περισσότερο από το παραμύθι  και το ψηφιοποιούμε (Arts- Technology)

 

7ο Εργαστήριο:  Τι γνωρίζαμε και τι μάθαμε;

 1. Δημιουργούμε έναν εννοιολογικό χάρτη με αυτά που μάθαμε αναφορικά με τους πλανήτες και το ηλιακό σύστημα. Συγκρίνουμε τους δύο εννοιολογικούς χάρτες από την δραστηριότητα του 2ου εργαστηρίου και βλέπουμε ποιες γνώσεις μάθαμε (Technology)

 

2. Καλούμε τα παιδιά σε μικρές ομάδες στη γωνιά του Υπολογιστή να αντιστοιχίσουν τις εικόνες με τους πλανήτες με το λογισμικό λογισμικό Hot Potatoes  (Technology)

3. Καλούμε τα παιδιά να παίξουν ένα παιχνίδι εμπέδωσης- quizz που έχουμε δημιουργήσει με το δωρεάν ψηφιακό εργαλείο https://kahoot.it/ για το ηλιακό σύστημα.  (Technology)

Τα παιχνίδια εμπέδωσης που χρησιμοποιήθηκαν μπορείτε να τα βρείτε στην προηγούμενη ανάρτησή μας, πατώντας ΕΔΩ

 
4.Ομαδοσυνεργατική μέθοδος και Δημιουργία Μακέτας με τους πλανήτες, με υλικά τάξης όπως χρώματα πλαστελίνης για τον κάθε πλανήτη, ξυλάκια, χαρτόνι, μαρκαδόρους για να γράψουν τα ονόματα, οπτικοποιώντας τη σκέψη τους και αυτά τα οποία έμαθαν, όπως η σειρά των πλανητών και η απόσταση από τον Ήλιο (Engineering- Υπολογιστική Σκέψη- Arts)

 5. Δημιουργία τελικής εργασίας με το ChatterPix για τους πλανήτες! Τα παιδιά στόλισαν τους πλανήτες, τους έδωσαν φωνή και μας τους παρουσιάζουν με τη σωστή τους σειρά στο ηλιακό σύστημα!(Technology)

 Ξεκινάμε με τον Ήλιο, που βρίσκεται στο κέντρο του ηλιακού μας συστήματος! 

 

 

 

Πρώτος ο Ερμής!

 Δεύτερη η Αφροδίτη!

 

 Τρίτη η Γη μας η καλή! 

 

 Τέταρτος ο Άρης!

 Πέμπτος ο Δίας!

  

 

 

Έκτος ο Κρόνος! 

 

Έβδομος ο Ουρανός!

 

 

Στο τέλος ο Ποσειδώνας!

Τα παιδιά αποφάσισαν να συμπεριλάβουν και τον Πλούτωνα κι ας μην είναι πλανήτης πια σύμφωνα με τους επιστήμονες!